Vogelpest (Aviaire influenza) is een zeer besmettelijke virusziekte die overdraagbaar is op pluimvee en een aantal andere vogelsoorten. Er zijn veel verschillende varianten van het virus.. Op basis van de mate waarin dieren ziek worden, is er een onderverdeling tussen laag pathogene en hoog pathogene varianten. Vaak is het vogelpestvirus van een laag pathogeen type en de klinische verschijnselen zijn dan vrij licht. Een laag pathogeen type kan muteren tot een hoog pathogene variant..

Het hoog pathogeen virus is zeer besmettelijk en veroorzaakt ernstige ziekteverschijnselen. Symptomen zijn onder andere: zwellingen aan kop en hals, sufheid en vooral onverwachte, snelle sterfte. Wanneer dieren in een stal eenmaal zijn besmet dan verspreidt het virus zich zeer snel.

De incubatietijd voor vogelpest is ongeveer 10 dagen. De ziekte verloopt daarna snel, met in de meeste gevallen de dood tot gevolg. Via laboratoriumtests wordt de diagnose definitief vastgesteld. Dat vraagt maximaal 14 dagen.

De ziekte behoort tot de zogenaamde lijst A ziekte, die aan de hand van Europese regelgeving (92/40/EEC) bestreden moet worden. Vogelpest is ook een aangifteplichtige ziekte volgens de Gezondheids- en Welzijnswet voor Dieren. De houder en de dierenarts zijn verplicht om bij een verdenking dit te melden bij het landelijk LNV dierziektenummer: 045-5463188.

Meer informatie over Aviaire Influenza is ook te vinden op de website van de OIE (Engelstalig). De Office International des Epizooties (OIE) is de wereldorganisatie voor diergezondheid waarbij 167 landen in de wereld zijn aangesloten.

Wat is het verschil tussen vogelpest en vogelgriep?

Aviaire Influenza of vogelpest heeft niets te maken met de ziekte pseudo-vogelpest. De enige overeenkomst is de naam. Pseudo-vogelpest wordt veroorzaakt door het NCD-virus (Newcastle Disease). NCD geeft bij pluimvee problemen aan de luchtwegen, het maagdarmkanaal en zenuwstelsel. Het is vaak dodelijk. Voor bedrijfsmatig gehouden pluimvee geldt binnen Nederland een verplichte vaccinatie voor NCD.

Welke dieren zijn vatbaar?

In Azi? is het virus ook wel gevonden bij honden, katten en varkens, maar niet op grote schaal. In een onderzoek met katten is aangetoond dat ze het virus ook op elkaar kunnen overdragen.

Hoe raakt pluimvee besmet?

Het type virus dat in 2003 werd aangetroffen in dieren van de besmette pluimveebedrijven in de Gelderse Vallei was eerder aangetroffen bij wilde watervogels. Daardoor lijkt het waarschijnlijk dat de ziekte destijds is binnengebracht via ge?nfecteerde wilde eenden.

Welke maatregelen zijn er van kracht?

Gelden er ook maatregelen voor hobbydierhouders?

De schaderegeling bij een uitbraak van vogelpest

De tegemoetkoming in de schade komt uit het Diergezondheidsfonds. Dit fonds wordt gedeeltelijk gevuld door het ministerie van LNV, deels door de Productschappen en deels door middel van declaraties door de Europese Unie. LNV declareert 60% van het schadebedrag bij de Europese Commissie. Ook draagt de Nederlandse veehouderij bij aan dit Diergezondheidsfonds. De Minister van LNV is verantwoordelijk voor het beheer van het fonds.

In 2003 kwamen bedrijven die als gevolg van de maatregelen tegen vogelpest tijdelijk hun bedrijf niet op eigen kracht konden voortzetten, onder bepaalde voorwaarden in aanmerking voor financi?le steun uit een noodfonds. De financi?le steun werd daarbij verleend in de vorm van een rentesubsidie.

Is klassieke vogelpest gevaarlijk voor mensen?

In Nederland zijn tijdens de vogelpestepidemie in 2003 naar schatting ten minste duizend mensen besmet met het vogelpestvirus van het type H7N7. Bij de meeste mensen leidde besmetting niet tot gezondheidsklachten. Als er w?l sprake was van klachten, dan waren die meestal mild en bleven deze beperkt tot een oogvliesontsteking of wat griepverschijnselen. De omvang van de besmetting en de overdracht van mens op mens bleken wel groter dan verwacht. Bij een dierenarts die besmet raakte was het ziektebeeld ernstiger. Bij hem raakten de longen onstoken en hij is aan de gevolgen daarvan overleden. De dierenarts had geen anti-virale middelen geslikt.

Op dit moment bestaat er nog geen vaccin dat mensen beschermt tegen het H5N1-type van vogelpest. Verschillende farmaceutische bedrijven werken daar wel aan. Wanneer het virus muteert tot een nieuwe variant, moet er echter een nieuwe entstof worden ontwikkeld. Volgens virologen is daar al snel een periode van 6 maanden mee gemoeid Er bestaat wel een geneesmiddel Tamiflu dat de ontwikkeling van het virus remt. Het middel wordt geleverd door het Zwitserse farmaceutische bedrijf Roche. De productie kost veel tijd en mede door de grote vraag is het middel slechts beperkt beschikbaar.

In het Gezondheidsonderzoek Vogelgriepepidemie dat werd uitgegeven door het RIVM is meer informatie te vinden over de gevolgen die de uitbraak van vogelgriep in 2003 had voor de volksgezondheid.