Grutto’s blijven tijdens de trek veel vaker dan gedacht in Zuid-Europa hangen. De grutto’s die wél doortrekken naar West-Afrika zijn daar heel reislustig. Dat zijn enkele belangrijke conclusies van een jaar onderzoek met gezenderde grutto’s, die onderzoeker Jos Hooijmeijer van de Rijksuniversiteit in Groningen bekendmaakte in het radioprogramma Vroege Vogels.

Aan het eind van het broedseizoen maakte Hooijmeijer de balans op van een jaar onderzoek met vijftien grutto’s – veertien vrouwtjes en één mannetje – die in mei 2009 een zender in de buik kregen. Via een dunne antenne door de huid stonden de zenders in contact met de Franse Argossatellieten. Op die manier konden de vogels bijna van dag tot dag worden gevolgd op hun trek tussen West-Afrika en Nederland.

In één ruk naar Afrika?

Eén vogel werd kort na het zenderen bij haar nest verast door een rover. De overige veertien vertrokken in de loop van de zomer – voor het grootste deel al in juni – naar het zuiden. Een belangrijke vraag in het onderzoek was: trekken de vogels in één ruk naar de overwinteringsgebieden, of maken ze tussenstops? Slechts drie vogels bleken in één ruk naar Afrika te vliegen. Hooijmeijer: “Zoiets blijft een uitzonderlijke prestatie: in ruim drie dagen meer dan 5.000 km non-stop vliegen met een snelheid van 70 km/u. Een nog grotere verrassing voor ons was dat tenminste drie andere vogels permanent in Zuid-Europa zijn gebleven. Zuid-Spanje en het zuiden van Portugal zouden wel eens belangrijker overwinteringsgebieden voor de grutto kunnen zijn dan we tot nu toe aannamen. In het natuurgebied Cota Doñana hebben Spaanse collega’s in de winter 8.000 grutto’s geteld. We gingen ervan uit dat dit vooral de IJslandse ondersoort zou zijn. Nu blijkt dat ook onze vogels daar kunnen zitten.”