De rotgans is een algemene wintergast in ons land. De vele tienduizenden exemplaren komen vooral in Zeeland en op de Waddeneilanden voor. Daarnaast zijn er nog twee andere soorten rotganzen: de zwarte rotgans en de witbuikrotgans. Met de laatste is iets bijzonders aan de hand.

Jaarlijks worden tussen de vele duizenden rotganzen altijd wel een paar zwarte rotganzen of witbuiken waargenomen. Deze winter is het aantal witbuikrotganzen echter veel hoger dan in andere jaren.  Op grond van resultaten van de watervogeltellingen en losse waarnemingen wordt het aantal dat in de afgelopen weken in Nederland verbleef, geschat op tenminste 430 vogels. Alleen al in de Wieringerwerf werd recent maar liefst een groep van 186 exemplaren waargenomen. Na de instroming in de koude winter van 1995/96 (800 individuen) is dit de grootste instroming die we in ons land hebben meegemaakt.

Inmiddels zijn ook zes verschillende geringde vogels afgelezen, waaronder 'wit TI' die ook bij drie eerdere instromingen van de partij was (maart 1991, januari 1997, februari 2004). Deze witbuikrotgans is dus inmiddels 20 jaar oud. Ook de verspreiding lijkt erg op die van eerdere instromingen en kent een zwaartepunt in Noord-Holland (Wieringen en Polders achter de Hondsbossche). Kennelijk fungeert deze regio als een vast 'uitwijkgebied' wanneer de vogels door sneeuw en vorst gedwongen worden hun vaste winterkwartieren in Denemarken te verlaten. Opvallend detail: het westen van de Waddenzee, waaronder Wieringen, was in de jaren dertig een vast overwinteringsgebied voor Witbuikrotganzen.

Daarnaast worden naar verhouding veel vogels in Zeeland en in het Waddengebied gesignaleerd (vooral NO-Friesland, maar ook Dollard waar normaliter nooit Zwartbuikrotganzen zitten). Op de vaste overwinteringsplaatsen in NO-Engeland zijn al meer dan 1000 extra vogels verschenen, en ook langs de oost- en zuidkust van Engeland zijn meerdere groepen gezien. In Denemarken is nog steeds sprake van een dik sneeuwdek en bevroren fjorden, dus de witbuiken moesten noodgedwongen uitwijken.

Tekst: Kees Koffijberg en Harvey van Diek, SOVON Vogelonderzoek Nederland
Foto boven: Thomas Kraft; Creative Commens-licentie
Foto onder: Jeroen Reneerkens