Kuifeenden zoeken hun voedsel duikend, net als andere duikeenden. Allemaal hebben die de poten ver naar achteren geplaatst, wat het duiken vergemakkelijkt. Kuifeenden leven van weekdieren, met name van driehoeksmosselen, wormen en soms visbroed, verder van waterinsecten zoals muggelarven en van waterplanten. Kuifeenden overwinteren hier veel, meest op grotere meren en ook op zee, vaak samen met grote troepen meerkoeten. Ze moeten veel energie opbouwen om koudeperioden te overleven en duiken dag en nacht naar zoveel mogelijk driehoeksmosselen. Storing door de watersport kan dan fataal zijn. Vluchten kost meer energie dan er met voedsel wordt opgebouwd.

Kuifeenden broeden vooral in de duinen, maar ook steeds meer in de bebouwde kom. Ze maken hun nest van groene plantendelen en een beetje donkerbruin dons in dichte begroeiingen bij open water, graag in kokmeeuwen- en visdievenkolonies. Na 1955 is de soort sterk toegenomen, vermoedelijk als gevolg van verdroging en klimaatverandering in het oostelijke broedgebied. Eens per jaar is er een broedsel. De woerd helpt bij het grootbrengen van de jongen, wat onder eenden uitzondering is.