Iedere vogel heeft de drang om op een gegeven moment weg te vliegen. Hoe goed hun verzorging ook is, de drang naar vrijheid blijft aanwezig. Leewieken of kortwieken heeft tot doel het wegvliegen van de vogel te beletten.

Sinds 1 september 2005 is onder bepaalde omstandigheden het leewieken van vogels verboden. Het zogeheten Ingrepenbesluit was al op 1 september 1996 in werking getreden, maar daarin was voor een aantal ingrepen een overgangstermijn bepaald. Er wordt over vele ingrepen gesproken, voor honden, katten, paarden, enz. maar ook één die voor onze watervogelliefhebbers uitermate belangrijk is:

Het is niet meer toegestaan vogels te leewieken (verwijderen van het laatste vleugellid), UITGEZONDERD vogels, die BESTEMD zijn om te worden gehouden in een NIET-OVERDEKTE ruimte.

Dieren waarbij na 1 september 2001 één van de genoemde ingrepen is toegepast, mogen niet meer deelnemen aan tentoonstellingen, keuringen en wedstrijden. Deze dieren mogen niet meer worden verhandeld. Er van uitgaande dat u de wet en regelgeving in acht neemt, volgt hieronder een beschrijving hoe u het leewieken van vogels kunt uitvoeren.

Om met succes de operatie te kunnen uitvoeren en tevens het gevolg van de handelingen te kunnen verklaren, is kennis der skeletleer van de vleugel van de vogel een vereiste. Een vleugel bestaat allereerst uit de uit één been bestaande bovenarm A, die door de knobbel a in de holte van het schouderblad kan draaien Deze opperarm is door het elleboogsgewricht verbonden met de uit twee beenderen, de ellepijp en het spaakbeen, bestaande benedenarm B. Daarop volgt de hand, die weer door de handwortel c met de hand zodanig is verbonden, dat aan de bovenzijde de duim zich naar voren richt, terwijl het ondergedeelte de handvlakte met de vingers vertegenwoordigt. De kleine duimvleugel speelt een rol bij het afremmen aan het einde van de vlucht.

Opbouw van de vleugel

Aan de hand bevinden zich de grote slagpennen, die bij gesloten vleugel onder de kleine slagpennen van de benedenarm verborgen zijn. Worden nu de slagpennen van één hand, dus van een vleugel, geamputeerd, dan zijn bij geopende vleugels de beide draagvlakken ongelijk! Dit heeft tot gevolg dat de opvliegende vogel zijn evenwicht verliest en naar beneden zakt. Bij vogels met een korte vleugelslag slaan bij een poging om te vliegen zelfs over de kop en zijn terug bij af.

Leewieken:

Onder leewieken wordt verstaan het amputeren van één van de vleugeldelen van de vogel.

Het leewieken van vogels is eigenlijk niet zo moeilijk maar dat is met alles zo als je weet hoe het moet. De enige juiste wijze van leewieken is het amputeren van de grote slagpennen van één hand, terwijl de duim, waaraan zich ook nog drie pennen bevinden, behouden blijft. Op deze wijze heeft het geamputeerde gedeelte bescherming van de duim en wordt het aanzicht van de vogel praktisch niet geschaad. Deze handeling voert u uit op het moment dat de jonge vogels rond hun derde levensdag zijn. Aanbevolen wordt een speciaal mesje wat vergelijkbaar is met een scalpelmes. Mocht u niet in het bezit zijn van een scalpelmes gebruik dan een hobby- of afbreekmes. Dit mesje is dusdanig scherp dat versplintering van het kraakbeen op de plek van de amputatie van de vleugel niet mogelijk is. Toch wordt nog regelmatig gebruik gemaakt van een ' huis, tuin en keuken' schaar om de amputatie te verrichten. Bij veel mensen wordt een schaar voor allerlei doeleinden gebruikt en zal hierdoor niet voldoende scherp zijn. Dit kan tot gevolg hebben dat de jonge vogels een ontsteking/infectie aan het kraakbeen oplopen en mogelijkerwijs hieraan kunnen sterven. Wanneer u toch een schaar prefereert boven een mesje, gebruik dan een schaar die speciaal voor dit doel is aangeschaft.

Het leewieken van volgroeide vogels wordt niet aanbevolen en vereist een behoorlijke vakbekwaamheid. Mogelijkerwijs kan het door assistentie van een deskundige worden uitgevoerd.

Kortwieken:

Kortwieken moet gezien worden als een tijdelijke belemmering van het wegvliegen van de vogel. Na een periode van rui zal deze ingreep teniet gedaan zijn en kan de vogel zijn vlucht voortzetten. Het kortwieken is dus een terugkerende ingreep die bij een langere gevangenschap toch nog wel eens wordt vergeten. Bij het kortwieken vindt het wegknippen van de slagpennen van één vleugel plaatst. Bij een correcte uitvoering van het kortwieken zal geen bloed vrijkomen en worden alleen de slagpennen doorgeknipt. Dit kan in tegenstelling tot het leewieken wel uitgevoerd worden met een scherpe schaar of speciale kniptang. Buiten het feit dat onze voorkeur uitgaat naar het leewieken in tegenstelling tot het kortwieken is een volledig afgesloten ruime volière met daarin een stelletje rondvliegende roodschoudertalingen een buitengewoon natuurlijk schouwspel en een lust voor het oog.