Broedmachine of toch natuurbroed? Dat is een afweging die een kweker veelal moet maken wanneer een stel sierwatervogels bezig is een nestje te bouwen voor hun legsel. Het antwoord op deze vraag is niet eenvoudig te geven. Vele factoren zijn bepalend voor een keuze tot kunstmatige broed of natuurbroed. Wanneer de habitat niet optimaal is ingesteld voor natuurbroed doordat bijvoorbeeld de gebruikte afrastering te grootmazig is, bent u al snel genoodzaakt over te gaan op kunstmatige broed. Ook zijn factoren als ongedierte, roofvogels en natuurlijk het in staat achten van het ouderlijk paar tot goede verzorging van de jongen bepalend voor de keuze. Maar uiteindelijk blijft natuurbroed toch het beste voor de jonge watervogels.

Maar als natuurbroed echter niet mogelijk kan zijn, is een broedmachine een goed alternatief. Broedmachines worden door verschillende leveranciers aangeboden. Bent u in het bezit van een stel rechterhanden, dan kunt u overwegen een broedmachine zelf te bouwen (zie bouwtekening binnen de download sectie). Bij de aanschaf van een broedmachine moet u rekening houden met een aantal aspecten. Vlakbroeder, volautomatische keerinrichting, standaard motorbroed of computergestuurde motorbroed, houten- of kunststof behuizing. Het aantal en de grootte van het ei is mede bepalend voor het type en grootte van de broedmachine. Om een juiste keuze te maken in welk type broedmachine voor u het meest geschikt is, worden de aspecten hieronder nader belicht.

De Vlakbroeder.
Het huis van een vlakbroedmachine is veelal van thermalplastik, dat een uitstekende isolering heeft. Een vlakbroedmachine is voorzien van twee vensters van ieder ongeveer 11 x 14 cm groot om zo, gedurende het broedproces, de eieren te kunnen opserveren. De warmtebron bestaat uit een 48 Watt met teflon beklede verwarmingsdraad en de temperatuur wordt door een elektronische thermostaat geregeld. De ingestelde temperatuur is af te lezen op een thermometer waarvan de sensor zo dicht mogelijk bij de eieren moet worden geplaatst.

Volautomatische keerinrichting.
Deze keerinrichting heeft diverse voordelen t.o.v. het handmatig keren van de eieren middels een keerhorde. Deze keerinrichting houdt het ei voortdurend in beweging, waarbij het ei 12 keer in 24 uur wordt gekeerd. Door het constant keren van de eieren, blijft de temperatuur van de eieren aan alle zijden gelijk, hetgeen zorgt voor een hoge uitkomst van de eieren. De keerhordes zijn verkrijgbaar en eenvoudig verwisselbaar afhankelijk van de grootte van het ei. De keermotor is in het broedmachinehuis ge?ntegreerd en stuurt middels bewegende elementen de keerhordes aan.

Standaard of gestuurde motorbroed.
Standaard motorbroedmachines zijn eenvoudig te bedienen. De behuizing bestaat veelal uit hoogwaardig watervaste materialen welke ervoor zorgen dat een lange levensduur gegarandeerd wordt. Een constante temperatuur in de broedmachine wordt door een volelektronische temperatuurregeling geregeld. Luchtkanalen en een krachtige ventilator zorgen voor een optimale luchtcirculatie. De frisse luchttoevoer en de vochtigheid Zal men echter zelf handmatig moeten regelen d.m.v. een luchtrozet en een waterbakje. De temperatuur en luchtvochtigheid zijn afleesbaar middels een hygro- en thermometer. Deze meters zijn eventueel ook digitaal te verkrijgen.

Bij een computergestuurde motorbroedmachines wordt de temperatuur, luchtvochtigheid, keertijd, afkoeltijd en het afkoelschema door een kleine computermodule automatisch geregeld en digitaal via een overzichtelijk paneel in grote rode lichtcijfers gemakkelijk leesbaar aangeduid. De gewenste waarden kunnen eenvoudig middels een druk op de toets worden ingesteld. De computer vertaald de ingestelde waarden naar de juiste aansturing zodat de machine exact wordt geregeld. Veelal kennen computergestuurde broedmachines de mogelijkheid tot het bewaren van de ingestelde waarden zodat na uitschakeling en opnieuw inschakelen van de broedmachine, de instellingen niet verloren zijn gegaan. Een computergestuurde motorbroedmachine is een broedmachine die na eenmaal de juiste instellingen te hebben ingevoerd, zelf het broedproces kan regelen. Uiteraard hangt aan al dit technisch vernuft wel een prijskaartje. Voor een kleine broedmachine met volautomatische kering moet u al snel rekening houden met een bedrag van 900 euro.

Een broedmachine wordt meestal gebruiksklaar afgeleverd, U hoeft alleen de stekker in de wandcontactdoos te doen. Na het inschakelen van de broedmachine duurt het enige tijd voordat de elektronica een correcte waarde aangeeft. Laat de broedmachine na het programmeren nog een dag draaien om hem helemaal te laten opwarmen. Controleer enkele malen of de temperatuur constant blijft.